حسين مير حيدر
25
معارف گياهى ( فارسى )
كتيرا به فارسى « كتيرا » ناميده مىشود . به فرانسوى Gomme adragante و به انگليسى Tragacanth و به عربى « كثيرا » گفته مىشود . شيرهء گياهى است كه بيشتر از گياهانى از جنس Astragalus از خانوادهء Leguminosae به نام عمومى « گون » گرفته مىشود . مشخصات گياه گون گياه گون را به فرانسوى Astragale و Tragacanthe و به انگليسى Astragale يا Tragacanth و Milkveteh مىنامند . گونههاى مختلفى دارد كه به صورت درختچه يا گياهان علفى چندساله و يك ساله مىباشند . تعداد گونههاى آنها از 200 متجاوز است عموما در مناطق استپى و كوهستانى ايران مىرويند و غالب آنها خاردار هستند . در ايران بهطور كلى آنها را « گون » نامند و در كتب طب سنتى اين گياهان با نام عربى « محلب العقاب » و « اصابع العروس » آمده است . از تعداد زيادى از آنها صمغ كتيرا استخراج مىشود كه از لحاظ اقتصادى بسيار اهميت دارند زيرا كتيرا موارد مصرف دارويى و صنعتى فراوانى دارد . بعضى از اين گياهان به علت جذب مادهء سلنيوم از خاك سمّى هستند و با پى بردن به وجود سلنيوم در اين گياهان به وجود اورانيوم در محل رويش آنها پى مىبرند . از نوعى از گياه گون گز خوانسار گرفته مىشود كه شرح آن در قسمت مخصوص گز خوانسار در جلدهاى ديگر اين مجموعه آمده است . اسامى علمى تعدادى از گونهاى معروف كه در ايران